گفتگوی ناصر مهاجر با فرزانه تائیدی در کتاب گریز ناگزیر (جلد یک)
س: ﺧﺎﻧﻢ ﺗﺎﺋﯿﺪی، ﺷﻤﺎ ﯾﮑﯽ از ﭼﮭﺮه ھﺎی آﺷﻨﺎی ﺗﺎﺗﺮ و ﺳﯿﻨﻤﺎی اﯾﺮان ﺑﻮدﯾﺪ و ھﺴﺘﯿﺪ. ﻓﻀﺎھﺎی ھﻨﺮی ﺟﺎﻣﻌهی ﻣﺎ را ﺧﻮب ﻣﯽﺷﻨﺎﺧﺘﯿﺪ و ﻣﯽﺷﻨﺎﺳﯿﺪ. ﺷﻤﺎ ﺑﺎزﺗﺎب راهﭘﯿﻤﺎﯾﯽھﺎی ﺧﯿﺎﺑﺎﻧﻰ و ﺗﺤﺮك ﺳﯿﺎﺳﯽﯾﻰ را ﻛه ﻋﻠﯿه رژﯾﻢ ﺷﺎه ﺷﺮوع ﺷﺪه ﺑﻮد،در ﺟﺎﻣﻌهی ھﻨﺮﻣﻨﺪان آن زﻣﺎن ﭼﮕﻮﻧه ارزﯾﺎﺑﻰ ﻣﯽﻛﻨﯿﺪ؛ در ﺗﻠﻮﯾﺰﯾﻮن، در ﺗﺎﺗﺮ و ﺳﯿﻨﻤﺎ؟ ﺟﺎﻣﻌهی ھﻨﺮی ﻧﺴﺒﺖ ﺑه ﭼﺸﻢاﻧﺪازھﺎی اﯾﻦ ﺟﻨﺒﺶ ﺧﻮشﺑﯿﻦ ﺑﻮد ﯾﺎ ﺑﺪﺑﯿﻦ؟ﮔﯿﺞ و ﻣﺮدد ﺑﻮد ﯾﺎ ﺗﺼﻮﯾﺮ ﺑه ﻧﺴﺒﺖ روﺷﻨﯽ از آنﭼه در ﺟﺎﻣﻌه ﻣﻰﮔﺬﺷﺖ، داﺷﺖ؟
ج: ﺑﺎ ﮔﺬﺷﺖ زﻣﺎن ﺷﺎﯾﺪ ﺑﮭﺘﺮ ﺑﺘﻮان ﻓﮭﻤﯿﺪ ﮐه ﭼه واﻗﯾﻌه ﯽ روی داده و ﭼﺮا ﺑه اﯾﻦ ﺷﮑﻞ. در روزھﺎی اولِ راهﭘﯿﺎﻤﯾھﯽﺎى ﺧﯿﺎﺑﺎﻧﯽ و ﺷﻌﺎر دادنھﺎ، ﺟﺎﻣﻌهی ھﻨﺮﻣﻨﺪان، ﻣﺠﻤﻮﻋهﯾﯽ از ھﻤهی آن ﭼﯿﺰھﺎﯾﯽ ﺑﻮد ﻛه ﺷﻤﺎ ﺑه آن اﺷﺎره ﻛﺮدﯾﺪ: ﺧﻮشﺑﯿﻦ، ﺑﺪﺑﯿﻦ، ﮔﯿﺞ، ﻣﺮدد و … اﻻن ﮐه ﻓﮑﺮ ﻣﯽﮐﻨﻢ ﻣﯽﺑﯿﻨﻢ آن ﻣﻮﻗﻊ ﻋﻤﺪﺗﺎً ﮔﯿﺠﻰ وﺟﻮد داﺷﺖ ﺗﺎ ﭼﯿﺰ دﯾﮕﺮى. ﻣﻦ ﺑﯿﺶﺗﺮ درﺑﺎرهی ﻓﻀﺎی ادارهی ﺗﺎﺗﺮ ﺻﺤﺒﺖ ﻣﯽﮐﻨﻢ؛ ﯾﻌﻨﯽ ھﻤﺎن ﻣﺤﯿﻄﯽ ﮐه ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ھﻨﺮی ﻣﻦ ﺑﻮد. ﺳﻮال ﺷﻤﺎ ﮔﺴﺘﺮدهﺗﺮ اﺳﺖ؛ اﻣﺎ ﺗﻤﺮﮐﺰ ﻣﻦ ﺑﯿﺶﺗﺮ درﺑﺎرهی ﻓﻀﺎى ﺗﺎﺗﺮ اﺳﺖ. ﯾﮏ ﺗﻮﺿﯿﺢ در اﯾﻨﺠﺎ ﻻزم اﺳﺖ. از ﺣﺪود دو ﺳﺎل ﭘﯿﺶ از اﻧﻘﻼب، اول در ﺳﯿﻨﻤﺎ و ﺑﻌﺪ در ﺗﺎﺗﺮ، ﯾﮏ ﻧﻮع ﮐﻢﮐﺎری ﺑه وﺟﻮد آﻣﺪه ﺑﻮد. ﺑه ﺧﺎﻃﺮ ھﻤﯿﻦ ﮐﻢﮐﺎری و ﮐﺴﺎﻟﺘﯽ ﮐه وﺟﻮد داﺷﺖ، اول ﯾﮏ ﺣﺎﻟﺖ ﮔﯿﺠﯽ ﭘﯿﺪا ﺷﺪ و ﺑﻌﺪ ﺑﻰاﻋﺘﻤﺎدى. ھﯿﭻ ﮐﺲ ﺑه ھﯿﭻ ﮐﺲ اﻋﺘﻤﺎد ﻧﺪاﺷﺖ. در ﻧﺘﯿﺠه اﮔﺮ ﺑﺨﻮاھﻢ ﺻﺎدﻗﺎﻧه ﺑه ﭘﺮﺳﺶﺗﺎن ﭘﺎﺳﺦ ﺑﺪھﻢ،ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﻢ ﺑﮕﻮﯾﻢ ﺧﻮشﺑﯿﻦ ﺑﻮدﯾﻢ ﯾﺎ ﺑﺪﺑﯿﻦ؛ ﺑﻠﮑه ﺑﯿﺶﺗﺮ ﮔﯿﺞ و ﻣﺮدد ﺑﻮدﯾﻢ