س: ﻣﺴﺌﻮﻻن ادارهى ﺗﺎﺗﺮ آﯾﺎ ھﺮﮔﺰ ﭘﯿﺸﯿﻨهی دﯾﺎﻧﺖ ﺑﮭﺎﯾﯽﺗﺎن را ﻣﺴﺘﻘﯿﻤﺎً ﺑه روی ﺷﻤﺎ آوردﻧﺪ؟
ج: ﻧه، ھﯿﭻ وﻗﺖ. اﯾﻦ ﻣﺴﺎﻟه ﺳﺎلھﺎ ﺑﻌﺪ ﻣﻄﺮح ﺷﺪ
س: ﺧﺎﻧﻢ ﺗﺎﺋﯿﺪى، ﭘﺲ از اﯾﻦ ﮐه ﺷﻤﺎ را از ﮐﺎر در ادارهی ﺗﺎﺗﺮ ﻣﻨﻊ ﮐﺮدﻧﺪ، آﯾﺎ در ﺗﺎﺗﺮھﺎی ﻏﯿﺮدوﻟﺘﯽ، ﮐﺎرﺗﺎن را اداﻣه دادﯾﺪ؟
ج: ھﻤﺎن ﻃﻮر ﮐه ﮔﻔﺘﻢ، ﺗﺎ ﺳﺎل٥٨ ﻣﻦ ﺣﻘﻮق ﺑﮕﯿﺮ ادارهی ﺗﺎﺗﺮ ﺑﻮدم. از ﺷﺮوع ﺳﺎل ٥٩ ﺣﻘﻮﻗﻢ را ﻗﻄﻊ ﻛﺮدﻧﺪ. ﭘﺲ از آن، ﺣﺪود ﯾﻚ ﺳﺎل ﻛﺎر ﻛﺮدم؛ ﯾﻌﻨﻰ ﺗﺎ اواﯾﻞ ﺳﺎل١٣٦٠ . در ﺻﺤﻨهھﺎی ﺗﺎﺗﺮ ﺳﻌﺪی و ﻻﻟهزار ﮐﺎر ﻣﯽﮐﺮدم. ﮐﺴﯽ ھﻢ ﺑه ﺑﮭﺎﯾﯽ ﺑﻮدﻧﻢ ﻛﺎرى ﻧﺪاﺷﺖ. ﻣﻄﻤﺌﻦ ھﺴﺘﻢ ﻛه ﻣﯽداﻧﺴﺘﻨﺪ ﭘﺪر ﻣﻦ ﺑﮭﺎﯾﻰ ﺳﺖ؛ اﻣﺎ ﺗﺎ ﺳﺎلھﺎ ﺑﻌﺪ اﯾﻦ ﻣﺴﺎﻟه را ﺑه روﯾﻢ ﻧﯿﺎوردﻧﺪ. وﻗﺘﯽ در ﺗﺎﺗﺮ ﻻﻟهزار ﺑﺎ ﺑﮭﺮوز ﮐﺎر ﻣﯽﮐﺮدم، ﮐﻢ ﮐﻢ ﻣﯽﺷﻨﯿﺪﯾﻢ ﮐه ﺧﻮاﻧﻨﺪهھﺎ، ﺑه ﺧﺼﻮص ﺧﺎﻧﻢھﺎی ﻣﻌﺮوف ﺧﻮاﻧﻨﺪه را ﺑه ﮐﻤﯿﺘهھﺎی ﭘﺎﮐﺴﺎزی ﻣﯽﺑﺮﻧﺪ و از آﻧﮭﺎ در ﻣﻮرد زﻧﺪﮔﯽ ﮔﺬﺷﺘهﺷﺎن ﺳﻮال ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ. ﻣﺜﻞ ﺧﺎﻧﻢ ﻟﯿﻼ ﻓﺮوھﺮ، ﺷﮭﻨﺎز ﺗﮭﺮاﻧﯽ و… اﻣﺎ ھﺮﮔﺰ ﺳﺮاغ ﻣﻦ ﻧﯿﺎﻣﺪﻧﺪ،در ﺣﺎﻟﯽ ﮐه ﺑﺮ روی ﺻﺤﻨه ﻓﻌﺎل ﺑﻮدم. ﻣﻦ و ﺑﮭﺮوز ﺣﻮاسﻣﺎن ﺑﻮد ﮐه اﯾﻦھﺎ ﻣﯽﺧﻮاھﻨﺪ ﺑﺪاﻧﻨﺪ ﮐه ﻧﻮع راﺑﻄهی ﻣﺎ ﭼﯿﺴﺖ؟ ﻧﺴﺒﺖ ﺑه ھﻤهی آدمھﺎی ﻣﻌﺮوف ﮐﻨﺠﮑﺎو ﺑﻮدﻧﺪ. دو ﻧﻔﺮ از اﯾﻦ آدمھﺎی ﻣﻌﺮوف – ﻣﻨﻈﻮرم ھﻨﺮﻣﻨﺪان ھﺴﺘﻨﺪ- ﻣﻦ و ﺑﮭﺮوز ﺑهﻧﮋاد ﺑﻮدﯾﻢ ﮐه ﭼﻮن ﻧه ﺧﯿﻠﻰ ﭘﻮﻟﺪار ﺑﻮدﯾﻢ و ﻧه ﺳﻮاﺑﻖ ﺑﺪى داﺷﺘﯿﻢ،ﻧﻤﯽداﻧﺴﺘﻨﺪ ﭼﻄﻮر ﺑه ﭘﺮ و ﭘﺎی ﻣﺎ ﺑﭙﯿﭽﻨﺪ. ﯾﮑﯽ از ﭘﺎﺳﺪارھﺎ ﮐه ﻋﻼﻗه ﺧﺎﺻﯽ ﺑه ھﺮ دویِ ﻣﺎ داﺷﺖ، ﺑه ﻣﺎ ﺧﺒﺮ داد ﺗﻨﮭﺎ ﺧﻄﺮی ﮐه ﻣﺎ را ﺗﮭﺪﯾﺪ ﻣﯽﮐﻨﺪ اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐه ﺑﯿﺎﯾﻨﺪ و ﻣﺪرک ازدواج از ﻣﺎ ﺑﺨﻮاھﻨﺪ. ﺑه اﯾﻦ دﻟﯿﻞ، در ﺳﺎل١٣٥٩ ﺑه ﻣﺤﻀﺮی رﻓﺘﯿﻢ و ﺻﯿﻐهی٩٩ ﺳﺎﻟه ﺧﻮاﻧﺪﯾﻢ. ﯾﮑﯽ از زﻧﺎن ھﻨﺮﻣﻨﺪی را ھﻢ ﮐه در ﺗﺎﺗﺮ ﻻﻟزهار ﺑﺎ ﻣﺎ ﮐﺎر ﻣﯽﮐﺮد، ﺑﺎ ﺧﻮدﻣﺎن ﺑﺮدﯾﻢ ﻛه ﺷﺎھﺪ ﻋﻘﺪﻣﺎن ﺑﺎﺷﺪ؛ و ﯾﮏ دوﺳﺖ دﯾﮕﺮ را. ﻓﻘﻂ ﻣﺎ ﭼﮭﺎر ﻧﻔﺮ در ﻣﺤﻀﺮ ﺑﻮدﯾﻢ. آﻗﺎی ﻣﺤﻀﺮدار ﺗﻤﺎم ﺣﻖ و ﺣﻘﻮﻗﯽ را ﮐه ﻣﺮد دارد و زن دارد ﺑﺮای ﻣﺎ ﮔﻔﺖ و ﺑﻌﺪ ﺑﻨﺎ ﺷﺪ ﮐه ﻣﺎ اﻣﻀﺎ ﮐﻨﯿﻢ. در اﺳﻼم ﺷﯿﻌه ھﻢ ﮐه ﺣﺘﻤﺎً ﻣﯽداﻧﯿﺪ ﻣﺮد ھﺮ ﮐﺎری دﻟﺶ ﺑﺨﻮاھﺪ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺑﮑﻨﺪ. ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ زن ﺑﮕﯿﺮد، ﺻﯿﻐه ﮐﻨﺪ، ﻃﻼق ﺑﺪھﺪ و ھﺮ ﺑﻼﯾﯽ ﻣﯽﺧﻮاھﺪ ﺑﺮ ﺳﺮ زن ﺑﯿﺎورد. ﺻﺤﺒﺖ ﻣﺤﻀﺮدار ﮐه ﺑه اﯾﻦ ﺟﺎ رﺳﯿﺪ، ﺑﮭﺮوز ﺑﺎ ﺧﻨﺪه ﺑه او ﮔﻔﺖ: ﻣﻦ اﻣﻀﺎ ﻣﯽﮐﻨﻢ وﻟﯽ ﺑه ﯾﮏ ﺷﺮط ﮐه ﺗﻤﺎم ﺣﻖ و ﺣﻘﻮﻗﯽ ﮐه ﻣﻦ ﺑه ﻋﻨﻮان ﯾﮏ ﻣﺮد دارم، ﺑه ﺧﺼﻮص اﯾﻦ ﺣﻖ ﻛه ھﺮ ﻣﻮﻗﻊ ﺑﺨﻮاھﻢ ﻣﻰﺗﻮاﻧﻢ اﯾﺸﺎن را ﻃﻼق ﺑﺪھﻢ، ﻋﯿﻦ اﯾﻦ ﺣﻖ و ﺣﻘﻮق را ﺧﺎﻧﻢ ھﻢ داﺷﺘه ﺑﺎﺷﺪ! آن زﻣﺎن، ﻣﺤﻀﺮدارھﺎ ﯾﺎ “ﮐﻼھﯽ” ﺑﻮدﻧﺪ ﯾﺎ ﻣﻌﻤﻢ. ﻣﺤﻀﺮدار ﻣﺎ ﻛه “ﮐﻼھﯽ” ﺑﻮد، ﺑه ﺧﻨﺪه ﺟﻮاب داد: آﻗﺎی ﺑهﻧﮋاد اﯾﻦ ﺣﻖ و ﺣﻘﻮﻗﯽ ﮐه ﺷﻤﺎ ﺑه اﯾﻦ ﺧﺎﻧﻢ ﻣﯽدھﯿﺪ، اﮔﺮ ﻗﺮار ﺑﻮد دﯾﻦ اﺳﻼم ھﻢ ﺑه زنھﺎ ﺑﺪھﺪ، دﯾﮕﺮ اﯾﻦ ﮔﺮﻓﺘﺎریھﺎ را ﻧﺪاﺷﺘﯿﻢ! ﺑه ھﺮ ﺣﺎل، ﻣﺎ آنﭼﻨﺎن رﻓﺘﺎر ﮐﺮدﯾﻢ ﮐه ھﯿﭻ وﻗﺖ از ﻣﺎ ﻣﺪرک ازدواج ﻧﺨﻮاﺳﺘﻨﺪ
ﺑه اﯾﻦ ﺗﺮﺗﯿﺐ، ﺗﺎ اواﯾﻞ دھهى٦٠ ﺑه ﺻﺤﻨه ﻣﯽرﻓﺘﻢ. وﻗﺘﻰ ﺗﺎﺗﺮھﺎ را ﺑهﻛُﻞ ﺗﻌﻄﯿﻞ ﻛﺮدﻧﺪ و ﻣﺎ از ﻛﺎر ﺑﻲﻛﺎر ﺷﺪﯾﻢ، ﻧﺎﻣهﯾﻰ ﺑﺮاى ﻣﺪﯾﺮﻛﻞ ﺑﺮﻧﺎﻣهھﺎى ﺗﺎﺗﺮ ﻧﻮﺷﺘﻢ. اواﺧﺮ ﺳﺎل٦٠ ﺑﻮد و ﻛﻤﻰ ﭘﺲ از اﯾﻦ ﻛه ﺑﺎﻻﺧﺮه ﺣﻜﻢ ﻗﻄﻊ ﺣﻘﻮﻗﻢ را ﺑه دﺳﺘﻢ دادﻧﺪ. ادارهی ﺑﺮﻧﺎﻣهھﺎی ﺗﺎﺗﺮ ﯾﮏ ﻣﺪﯾﺮﮐﻞ داﺷﺖ ﺑه ﻧﺎم ﻋﺒﺪﺧﺪاﺋﯽ. ﻣﻦ ﺑه او ﻧﺎﻣهﯾﯽ ﻧﻮﺷﺘﻢ ﮐه ﺣﻘﻮﻗﻢ ﻗﻄﻊ ﺷﺪه، ﺑﯿﮑﺎرم و ﻧﻤﯽداﻧﻢ ﭼه ﺑﺎﯾﺪ ﺑﮑﻨﻢ؟ ﻧﺎﻣه را ھﻢ ﺑﺎ “ﺑه ﻧﺎم ﺧﺪا” ﺷﺮوع ﮐﺮدم. او ﻣﺮا ﺑه دﻓﺘﺮش ﺧﻮاﺳﺖ. ﺑﺎﯾﺪ ﻗﯿﺎﻓهاش را ﻣﯽدﯾﺪﯾﺪ!ﺑﯽﺳﻮادﺗﺮﯾﻦ آدم ﻣﻤﮑﻦ را رﯾﯿﺲ ادارهی ﺑﺮﻧﺎﻣهھﺎی ﺗﺎﺗﺮ ﮐﺮده ﺑﻮدﻧﺪ. اوﻟﯿﻦ اﯾﺮادی ﮐه ﺑه ﻣﻦ ﮔﺮﻓﺖ اﯾﻦ ﺑﻮد ﮐه: »ﭼﺮا ﻧﺎﻣهات را ﺑﺎ “ﺑﺴﻤهی ﺗﻌﺎﻟﯽ” ﺷﺮوع ﻧﮑﺮدهﯾﯽ؟ .«! ﺑه او ﮔﻔﺘﻢ: آﻗﺎ ﻣﻦ ﮐه ﻧﻮﺷﺘﻢ ﺑه ﻧﺎم ﺧﺪا. اﮔﺮ ﻣﻨﻈﻮر ﺧﺪاﺳﺖ، ﻣﻦ آن را ﻧﻮﺷﺘهام. ﮔﻔﺖ: ﻧه! اﯾﻦ ﮐﺎﻓﯽ ﻧﯿﺴﺖ. ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻨﻮﯾﺴﯽ ﺑﺴﻤهی ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﺑﺴﻢاﷲ اﻟﺮﺣﻤﺎن اﻟﺮﺣﯿﻢ! و اداﻣه داد: اﮔﺮ ﻣﯽﺧﻮاھﯽ ﺣﻘﻮﻗﺖ را ﺑﮕﯿﺮی، ﻣﺎ ﻣﯽﺗﻮاﻧﯿﻢ ﺗﺮﺗﯿﺒﺶ را ﺑﺪھﯿﻢ. اوﻻً از اﯾﻦ ﺑه ﺑﻌﺪ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺎ ﺑﺴﻢاﷲ اﻟﺮﺣﻤﺎن رﺣﯿﻢ ﺷﺮوع ﮐﻨﯽ. ﺛﺎﻧﯿﺎً اﮔﺮ ﺣﻘﻮﻗﺖ را ﻣﯽﺧﻮاھﯽ، ﺑﺎﯾﺪ درس ﺗﺎﺗﺮ ﺑﺪھﯽ! ﮔﻔﺘﻢ ﮐﺠﺎ درس ﺑﺪھﻢ؟ ! ﮔﻔﺖ ﺑﺮاﯾﺖ ﮐﻼس ﻣﯽﮔﺬارﯾﻢ. اﻣﺎ ﺑﺪان ﻛه در ھﻤﺎن ﮐﻼس ھﻢ ﻣﺎﻣﻮرﯾﻦ ﻣﺎ ﻧﺸﺴﺘهاﻧﺪ!ﮔﻔﺘﻢ: ﻣﻨﻈﻮرﺗﺎن ﭼﯿﺴﺖ؟ ﻣﻦ ﮐﺎرم ھﻨﺮﭘﯿﺸﮕﯽاﺳﺖ ﺗﺎ ﻣﻌﻠﻤﯽ. ﺗﺪرﯾﺲ، ﺗﺨﺼﺺ ﻣﯽﺧﻮاھﺪ. ﻣﻦ ﺗﺠﺮﺑهﯾﻰ در اﯾﻦ زﻣﯿﻨه ﻧﺪارم. ﻣﻦ ﻛﺎرم ﺑﺎزﯾﮕﺮىﺳﺖ. ﺳﻌﻰ ﻣﻰﻛﺮدم ﻣﻨﻄﻘﯽ ﺣﺮف ﺑﺰﻧﻢ، ﺑﺎ اﯾﻦ ﻓﮑﺮ ﮐه اﯾﻦ آﻗﺎ ھﻢ ﻣﻨﻄﻘﯽ ﺑﺎ ﻣﻦ ﺣﺮف ﻣﯽزﻧﺪ. اﻟﺒﺘه ﺑه ﺳﺮﻋﺖ، ﭘﺲ از ﺣﺮﻓﯽ ﮐه زد، دﺳﺘﺶ را ﺧﻮاﻧﺪم. ﻣﯽداﻧﺴﺘﻨﺪ ﻣﻦ ﻣﺤﺒﻮﺑﯿﺘﯽ ﻣﯿﺎن ﺟﻮانھﺎ و دﺧﺘﺮھﺎ دارم و ﻣﯽﺧﻮاﺳﺘﻨﺪ از اﯾﻦ ﻣﺴﺎﻟه ﺳﻮاﺳﺘﻔﺎده ﮐﻨﻨﺪ. ﺑﺎ وﻗﺎﺣﺖ ﺑه ﻣﻦ ﮔﻔﺖ: ﻣﺎ ﻣﯽداﻧﯿﻢ ﮐه اﮔﺮ ﺷﻤﺎ ﮐﻼس ﺑﮕﺬارﯾﺪ، ﺧﯿﻠﯽھﺎ ﻣﯽآﯾﻨﺪ. ﺷﻤﺎ درس دادن را ﺷﺮوع ﮐﻨﯿﺪ و ﺑه دﺧﺘﺮھﺎ ﺑﮕﻮﯾﯿﺪ ﮐه اﯾﻦ ﺣﺮﻓه ھﯿﭻ ﺧﯿﺮی ﻧﺪارد و ﺑه ﺟﺰ ﻓﺤﺸﺎ ﭼﯿﺰ دﯾﮕﺮی ﻧﯿﺴﺖ! ﻣﻦ ﭼﻨﺎن ﺣﯿﺮت زده ﺑﻮدم ﮐه ﺣﺘﺎ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺴﺘﻢ آب دھﺎﻧﻢ را ﻗﻮرت ﺑﺪھﻢ. ﮔﻔﺘﻢ: آﻗﺎی ﻋﺒﺪﺧﺪاﺋﯽ، ﺷﻤﺎ ﺑه ﻣﻦ ﻣﯽﮔﻮﯿ ﯾﺪ ھﻤه ﺟﺎ ﺑﺎ ﺑﺴﻢاﷲ اﻟﺮﺣﻤﺎن رﺣﯿﻢ ﺷﺮوع ﮐﻨﻢ. آن وﻗﺖ ﺑﺮوم ﺳﺮ ﮐﻼس ﺑﮕﻮﯾﻢ ﮐﺎری ﮐه ﺑه آن ﻋﺸﻖ ﻣﯽورزم و ﺑﯿﺶ از ﺑﯿﺴﺖ ﺳﺎل از زﻧﺪﮔﻰام را وﻗﻔﺶ ﻛﺮدهام، ﻓﺤﺸﺎﺳﺖ؟! آﺧﺮ ﺷﻤﺎ ﭼﻄﻮر ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﯽ ھﺴﺘﯿﺪ ﮐه اﯾﻦ ﺣﺮف را ﺑه ﻣﻦ ﻣﯽزﻧﯿﺪ؟ ﮔﻔﺖ: ﺧﺎﻧﻢ ﺷﻤﺎ ﺣﻘﻮﻗﺘﻮ ﻣﯽﺧﻮاھﯽ ﯾﺎ ﻧه؟!