س: ﻣﺮا ﻣﯽﺑﺨﺸﯿﺪ ﺧﺎﻧﻢ ﺗﺎﺋﯿﺪى. ﻣﯽﺧﻮاھﻢ ﭘﺎ از ﮔﻠﯿﻤﻢ ﺑﯿﺮون ﺑﮕﺬارم و ﯾﻚ ﺳﻮال ﺧﺼﻮﺻﻰ از ﺷﻤﺎ ﺑﻜﻨﻢ. وﻟﻰ اﮔﺮ ﻧﺨﻮاﺳﺘﯿﺪ، ﺑه اﯾﻦ ﭘﺮﺳﺶ ﭘﺎﺳﺦ ﻧﺪھﯿﺪ. ﭘﺮﺳﺸﻢ اﯾﻦ اﺳﺖ: آﯾﺎ ﻣﺎدرﺗﺎن ھﻢ ﺑﮭﺎﯾﻰ ﺑﻮد؟
ج: آﻗﺎی ﻣﮭﺎﺟﺮ، اﺟﺎزه ﺑﺪھﯿﺪ ﻓﻘﻂ راﺟﻊ ﺑه ﭘﺪرم ﺻﺤﺒﺖ ﮐﻨﯿﻢ. ﻣﻦ ھﯿﭻ ﻋﻼﻗهای ﻧﺪارم ﺻﺤﺒﺘﯽ راﺟﻊ ﺑه اﻓﺮاد دﯾﮕﺮ ﺧﺎﻧﻮادهام ﺑﮑﻨﻢ. ﺑه ھﺮ ﺣﺎل، ﯾﺎدم ھﺴﺖ ﺗﺎ وﻗﺘﯽﻣﺎ ﺑﭽه ﺑﻮدﯾﻢ، ﭘﺪرم ﻣﺎ را ﺑه ﮐﻼس درس اﺧﻼق ﻣﯽﻓﺮﺳﺘﺎد. وﻟﯽ ﻣﻦ ﭼﻮن اﺻﻼً ﻣﺬھﺒﯽ ﻧﺒﻮدم، ﺗﻮﺟﮭﯽ ﺑه اﯾﻦ ﻣﺴﺎﯾﻞ ﻧﺪاﺷﺘﻢ. ﺑﮭﺎﯾﯽھﺎ ﺑﭽهھﺎیﺷﺎن را ﺑه ﮐﻼس درس اﺧﻼق ﻣﯽﻓﺮﺳﺘﺎدﻧﺪ ﮐه ﯾﮏ روز در ھﻔﺘه، روزھﺎی ﺟﻤﻌه ﺑﺮﮔﺰار ﻣﯽﺷﺪ. ﺗﺎ ﺟﺎﯾﯽ ﮐه ﺑه ﺧﺎﻃﺮ دارم، در ﺳﻨﯿﻦ ﭼﮭﺎرده ﭘﺎﻧﺰده ﺳﺎﻟﮕﯽ، ﯾﮏ ﺳﺎل ﺑه ﮐﻼس درس اﺧﻼق رﻓﺘﻢ. ﻓﻘﻂ ھﻤﯿﻦ. ﯾﮏ ھﻨﺮﭘﯿﺸهی اﯾﺮاﻧﯽ ﺑﮭﺎﯾﯽ در اﯾﻨﺠﺎ ھﺴﺖ ﺑه ﻧﺎم اﻣﯿﺪ ﺟﻠﯿﻠﯽ ﮐه ﯾﮏ ﺑﺎر ﺑه ﺗﻠﻮﯾﺰﯾﻮن آﻣﺪ و ﺗﻌﺮﯾﻒ ﺟﺎﻟﺒﯽ درﺑﺎرهی دﯾﻦ ﺑﮭﺎﯾﯽ اراﯾه داد. او اﯾﻦ دﯾﻦ را ﺑه دﯾﻦ ﻣﺴﯿﺤﯽ ﺗﺸﺒﯿه ﮐﺮد ﮐه از دل دﯾﻦ ﯾﮭﻮد ﺑﯿﺮون آﻣﺪه و آن را ﻣﺪرنﺗﺮ ﮐﺮده. دﯾﻦ ﺑﮭﺎﺋﯿﯽ ھﻢ از دل دﯾﻦ اﺳﻼم ﺑﯿﺮون آﻣﺪه و ﭘﯿﺎﻣﺒﺮاﻧﺶ-ﺣﻀﺮت ﺑﮭﺎاﷲ و ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﮭﺎ – ھﺮ دو ﺑﭽه آﺧﻮﻧﺪ ﺑﻮدﻧﺪ در ﻣﺎزﻧﺪران. ﺣﺘﺎ در دﯾﻦ ﺑﮭﺎﯾﯽ ھﻢ اﯾﻦ ﻣﺴﺎﻟه وﺟﻮد دارد ﮐه ﺑﺎﯾﺪ اﺳﻼم را ﻗﺒﻮل ﮐﻨﯿﺪ ﺗﺎ ﺑﺘﻮاﻧﯿﺪ ﺑﮭﺎﯾﯽ ﺷﻮﯾﺪ. در ﻣﺤﯿﻂ ﻛﺎر – و ﻓﻜﺮ ﻣﯽﻛﻨﻢ در ﺟﺎﻣﻌه – ﻛﻤﺘﺮ ﺑه ﻋﻨﻮان ﯾﻚ ﺑﮭﺎﯾﻰ ﺷﻨﺎﺧﺘه ﺷﺪه ﺑﻮدم. در ﻣﺤﯿﻂھﺎﯾﯽ ﻣﺜﻞ ﻣﺤﯿﻂ ﺗﺎﺗﺮ، ﺑه ﻃﻮر ﮐﻠﯽ ھﻨﺮﻣﻨﺪان ﯾﺎ ﭼﭗ ﺑﻮدﻧﺪ و ﯾﺎ ﺗﻮدهای. در ﻣﺪت ﮐﻮﺗﺎھﯽ ﭼﻨﺎن ﺑﮭﺎﯾﯽ ﺑﻮدن ﻣﺮا ﭘﯿﺮاھﻦ ﻋﺜﻤﺎن ﻛﺮدﻧﺪ ﻛه ﺑﺎور ﻛﺮدﻧﻰ ﻧﯿﺴﺖ. ﻣﻦ ھﻨﺮﻣﻨﺪ ﺑﻮدم. ﻣﺮا ﺑه ﺧﺎﻃﺮ ھﻨﺮﭘﯿﺸه ﺑﻮدن ﻣﻮرد ﻣﻮاﺧﺬه ﻗﺮار ﻧﺪادﻧﺪ؛ ﺑﺮای اﯾﻦ ﮐه ﭘﺪرم ﺑﮭﺎﯾﯽ ﺑﻮد و اﻣﯿﺮ ارﺗﺶ، ﻣﺮا ﻣﻮرد ﻣﻮاﺧﺬه ﻗﺮار دادﻧﺪ. ﻣﻦ ﭼﻮن در ﻓﯿﻠﻢھﺎ ﻟﺨﺖ ﻧﻤﯽﺷﺪم و در ﺻﺤﻨهھﺎی ﺳﮑﺴﯽ ﺑﺎزی ﻧﻤﯽﮐﺮدم، رژﯾﻢ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺴﺖ در راﺑﻄه ﺑﺎ ﮐﺎرم از ﻣﻦ ﺑﮭﺎﯾﻧه ﯽ ﺑﮕﯿﺮد و ﺑه اﯾﻦ ﺧﺎﻃﺮ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺴﺘﻨﺪ ﻣﺮا ﺑه دادﮔﺎه اﻧﻘﻼب ﺑﺒﺮﻧﺪ و ﯾﺎ از اداره اﺧﺮاﺟﻢ ﮐﻨﻨﺪ! ﭘﺲ ﺗﻨﮭﺎ ﺑﮭﺎﻧه، ھﻤﺎن ﻣﺬھﺐ ﭘﺪرم ﺑﻮد ﮐه ﺑه ﻣﺮور اﯾﻦ ﮔﻮﺷه و آن ﮔﻮﺷه ﺣﺮﻓﺶ زده ﻣﯽﺷﺪ. ﭼﻮن ھﻨﺮﭘﯿﺸهی ﻣﺤﺒﻮﺑﯽ ﺑﻮدم، ھﻤﺎن ﺗﯿﭗھﺎی ﺗﻨﮓﻧﻈﺮ و ﺣﺴﻮدِ اداره ﺗﺎﺗﺮ ﭼﻮ اﻧﺪاﺧﺘﻨﺪ ﮐه ﻣﻦ ﺑﮭﺎﯾﯽ ھﺴﺘﻢ و ﭘﺪرم ارﺗﺸﯽ. ﻣﺴﺎﯾﻞ ھﻤﯿﻦﻗﺪر ﺣﻘﯿﺮ ﺑﻮد ﻛه ﻣﯽﺷﻨﻮﯾﺪ. ﺣﺘﺎ ﺑﻌﺪھﺎ ﺷﻨﯿﺪم ﻧﺎﯾﻣه ﯽ ھﻢ ﺑه وزارت ارﺷﺎد ﻧﻮﺷﺘﻨﺪ ﮐه ﻓﺮزاﻧه ﺗﺎﺋﯿﺪی ﺑﮭﺎﯾﯽ اﺳﺖ و در راهروھﺎی ادارهی ﺗﺎﺗﺮ ﺑه ﺧﻤﯿﻨﯽ و اﻋﻮان و اﻧﺼﺎرش ﻓﺤﺶ ﺪﻣﯽدھ . ﻓﺎﺷﯿﺴﻢ ﺑﺮای ﻣﻦ اﯾﻦ اﺳﺖ .