س: ﺧﺎﻧﻢ ﺗﺎﺋﯿﺪی، دﻟﻢ ﻣﯽﺧﻮاﺳﺖ ﭼﻨﺪ ﮐﻼم ﭘﺎﯾﺎن ﮔﻔﺘﮕﻮیﻣﺎن در اﯾﻦ ﺑﺎره ﺑﺎﺷﺪ: ﻣﻌﻀﻞ ﺗﺎﺗﺮ در ﺗﺒﻌﯿﺪ. ﻣﻌﻀﻞ “اﺟﺮا” ﻧﺰد ھﻨﺮﻣﻨﺪان ﺣﺮﻓﯾ ه ﻰ ﻛه ﻣﺘﻌﮭﺪ ھﺴﺘﻨﺪ ﺑه ﺗﺎﺗﺮ و ﺑه ﭘﺮﻧﺴﯿﭗھﺎﯾﻰ. ﭘﺮﻧﺴﯿﭗھﺎﯾﻰ ﻛه ﻣﺎﻧﻊ ﻣﯽﺷﻮد در ﺟﻤﮭﻮری اﺳﻼﻣﯽ ھﻨﺮﺷﺎن را ﻋﺮﺿه ﮐﻨﻨﺪ. ﭘﺮﻧﺴﯿﭗھﺎﯾﻰ ﻛه زﻧﺪﮔﻰ و ﻛﺎر را ﺳﺨﺖ ﻣﯽﻛﻨﺪ. در واﻗﻊ ﺷﻤﺎ از ﯾﮏ ﺳﺨﺘﯽ ﺑه ﺳﺨﺘﯽ دﯾﮕﺮ ﮐﺸﯿﺪه ﺷﺪهاﯾﺪ. اﮔﺮ ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ، ﮐﻤﯽ در اﯾﻦ ﺑﺎره ﺻﺤﺒﺖ ﮐﻨﯿﺪ
ج: ﺑﮭﺮوز در ﭘﺎﯾﺎن ﻧﻤﺎﯾﺸﻨﺎﻣهی دﯾﻮار ﭼﮭﺎرم، ﺑه ﻗﺪری ﺻﺎدﻗﺎﻧه و ﺑﺎ دل ﭘﺎک اﯾﻦ ﻣﺴﺎﻟه را ﺑﯿﺎن ﮐﺮده ﮐه ﺧﻮد ﻣﻦ وﻗﺘﯽ ﺧﻮاﻧﺪﻣﺶ، از او ﺗﺸﮑﺮ ﮐﺮدم. ﺑه او ﮔﻔﺘﻢ ﮐه ﺗﻮ ﺑه ﺟﺰ ﺧﻮد ﻧﻤﺎﯾﺶ، در آﺧﺮ ﮐﺘﺎب ﻣﺴﺎﯾﻠﯽ را ﻣﻄﺮح ﮐﺮدی ﮐه ﺑﺎﯾﺪ ﻧﻮﺷﺘه ﯽﻣﺷﺪ ﺗﺎ ﺑه ﯾﺎدﮔﺎر ﺑﻤﺎﻧﺪ. اﮔﺮ ﻧﻘﺪھﺎﯾﯽ را ﮐه ﭘﺲ از اﯾﻦ ﻧﻤﺎﯾﺸﻨﺎﻣه ﻧﻮﺷﺘه ﺷﺪه ﺑﺒﯿﻨﯿﺪ، ﺑه ﺧﺼﻮص ﻣﻄﻠﺐ روزﻧﺎﻣهی ﮐﯿﮭﺎن (ﻟﻨﺪن) را، ﻣﺘﻮﺟه ﻣﯽﺷﻮﯾﺪ ﮐه اﺷﺎره ﺑه ﻗﯿﻤﺖ آﮔﮭﯽ ﺗﺎﺗﺮ و ﺧﯿﺎرﺷﻮر ﺑه ﭼه دﻟﯿﻞ ﺑﻮده. ﺷﺮاﻓﺖﻣﻨﺪاﻧهﺗﺮﯾﻦ و ﭘﺎکﺗﺮﯾﻦ ﺣﺮف را ﺑهﻧﮋاد، ﻧه ﺗﻨﮭﺎ در ﻣﻮرد دﯾﻮار ﭼﮭﺎرم، ﺑﻠﮑه در ﻣﻮرد ﺣﺮﻓهی ﺗﺎﺗﺮ ﮔﻔﺘه و ھﻨﺮﻣﻨﺪان ﺗﻨﮭﺎی ﺗﺎﺗﺮ! ﻣﻦ و ﺑﮭﺮوز ﺑه راﺳﺘﯽ ﺑﺮای ھﺮ ھﻨﺮﻣﻨﺪ ﺗﺎﺗﺮ ﮐه در اﯾﻦ ﺟﺎ دﯾﺪﯾﻢ و ﯾﺎ در آﻣﺮﯾﮑﺎ و ﯾﺎ در ﮐﺸﻮرھﺎی دﯾﮕﺮ، ﺑﺮای ﻓﺮد ﻓﺮدﺷﺎن اﺣﺘﺮام ﻗﺎﯾﻞ ﺑﻮدﯾﻢ. ﺣﺘﺎ در ﻣﻮرد ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐه ھﻨﺮﭘﯿﺸهی ﺣﺮﻓهﯾﯽ ﻧﺒﻮدﻧﺪ، ﯾﺎ در ﻣﯿﺎن ھﻨﺮﭘﯿﺸﮕﺎن درﺟهی اول ﻧﺒﻮدﻧﺪ. ﺎ ﺗﻨﮭﺎﯾﻣﻣﺎﯽن را ﺣﺲ ﮐﺮده ﺑﻮدﯾﻢ و ﻓﮑﺮ ﻣﯽﮐﺮدﯾﻢ ﺑﯿﺶ از ھﺮ زﻣﺎن دﯾﮕﺮ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺎ ھﻢ ﺑﺎﺷﯿﻢ. ﻏﻤﮕﯿﻦﺗﺮ از وﺿﻌﯿﺖ اﯾﺮان، وﺿﻌﯿﺖ اﯾﻦ ﺟﺎ ﺑﻮد. رﻓﺘﺎر ﺑﻌﻀﻰ از ھﻨﺮﻣﻨﺪان و روﺷﻨﻔﻜﺮان ﻛه از آنھﺎ اﻧﺘﻈﺎر دارى، دﻟﺖ را ﻣﯽﺳﻮزاﻧﺪ. در آﺧﺮ دﯾﻮار ﭼﮭﺎرم از ﻗﻮل ﺧﺎﻧﻤﯽ ﮔﻔﺘه ﻣﯽﺷﻮد: «آﺧه ﭼﺮا اﯾﻦ ﮐﺎرو ﻣﯽﮐﻨﻦ؟ اﯾﻦﺟﺎ ھﻢ ﮐه راﺣﺖﺗﻮن ﻧﻤﯽذارن!… ﺑﺎ دﯾﺪن ﭘﻮﺳﺘﺮھﺎی ﺷﻤﺎ از اﺟﺮای اﯾﻦ ﻧﻤﺎﯾﺶ آﮔﺎه ﺷﺪم و ﯾﺎدداﺷﺖ ﺑﺮداﺷﺘﻢ. ﺳﺎﻋﺘﯽ دﯾﮕﺮ ﮐه ﺑﺎزﻣﯽﮔﺸﺘﻢ، دو ﻣﺮد رﯾﺸﻮ را دﯾﺪم ﮐه ھﻤهی آﮔﮭﯽھﺎی ﺷﻤﺎ را از دﯾﻮارھﺎ ﻣﯽﮐﻨﺪﻧﺪ و ﭘﺎره ﻣﯽ ﺮدﻧﺪ». ﻣﺎ ﻧﺴﻞ اوﻟﯽ ھﺴﺘﯿﻢ ﺷﺎﯾﺪ ﮐه اﻧﻘﻼب را ﺑه اﯾﻦ ﻃﺮﯾﻖ دﯾﺪهاﯾﻢ. ﭼﻮن وﻗﺘﯽ در ﺗﺎرﯾﺦﻣﺎن ﮐه در ﻣﺪرﺳه ﺧﻮاﻧﺪﯾﻢ، ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ ﮐه ﭼﻨﮕﯿﺰﺧﺎن ﻣﻐﻮل اﯾﻦ ﮐﺎر را ﮐﺮد و اﺳﮑﻨﺪر ﻣﻘﺪوﻧﯽ آن ﮐﺎر را، ﻣﺎ ﻧﻤﯽداﻧﯿﻢ آنھﺎﯾﯽ ﮐه در آن وﺿﻌﯿﺖ ﺑه ﺗﺒﻌﯿﺪ رﻓﺘﻨﺪ، ﭼه ﮐﺴﺎﻧﯽ ﺑﻮدﻧﺪ و ﭼه ﮐﺎرھﺎﯾﯽ ﮐﺮدﻧﺪ؟ اﻣﺮوز، ﻣﻦ از ﺧﻮدم ﻣﯽﭘﺮﺳﻢ آﯾﺎ ھﻤهی ﻣﺮدﻣﺎﻧﻰ ﮐه در ﻛﺸﻮرﺷﺎن اﻧﻘﻼب ﺷﺪه، اﯾﻦﮔﻮﻧه ﺑﺎ ھﻢ رﻓﺘﺎر ﮐﺮدهاﻧﺪ؟ ﭼﻮن اﻃﻼﻋﺎﺗﻢ ﮐﺎﻓﯽ ﻧﯿﺴﺖ، ﻓﮑﺮ ﻣﯽﮐﻨﻢ ﻧﺒﺎﯾﺪ ﺑﯽاﻧﺼﺎﻓﯽ ﮐﻨﻢ و ﺷﺎﯾﺪ اﯾﻦ ﺻﻼﺣﯿﺖ را ﻧﺪارم ﮐه اﻇﮭﺎر ﻧﻈﺮ ﮐﻨﻢ. وﻟﯽ ﺑﻌﺪ از ﻣﺪﺗﯽ ﮐه در اﯾﻦﺟﺎ ﻣﺎﻧﺪم، ﭘﺮاﮐﻨﺪه ﻓﯿﻠﻢ دﯾﺪم، درﺑﺎرهی ﻟﮭﺴﺘﺎﻧﯽھﺎ ﯾﺎ اﯾﺮﻟﻨﺪیھﺎﯾﯽ ﮐه ﺑه آﻣﺮﯾﮑﺎ رﻓﺘﻨﺪ و آن ﮐﺸﻮر را در واﻗﻊ رﻓﺘه رﻓﺘه ﺑه ﺗﺼﺮف ﺧﻮدﺷﺎن درآوردﻧﺪ، ﺑﺎ ﺧﻮدم ﻣﯽﮔﻮﯾﻢ ﮐه ﺷﺎﯾﺪ ﻣﺎ ﻧﺴﻞ اول ھﺴﺘﯿﻢ و ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺮاى اﺷﺘﺒﺎھﺎﺗﻰ ﻛه ﻛﺮدهاﯾﻢ و دﯾﮕﺮان ﻛﺮدهاﻧﺪ، ﺑﮭﺎﯾﯽ ﺑﭙﺮدازﯾﻢ. اﻣﺎ ﻓﮑﺮ ﻣﯽﮐﻨﻢ ﮐه اﯾﻦ ﻣﺴﺎﻟه ﺧﯿﻠﯽ ﺑه درازا ﮐﺸﯿﺪه اﺳﺖ. واﻗﻌﺎً ﭼﻨﺪ ﺳﺎل دﯾﮕﺮ ﻣﺎ ﻣﯽﺧﻮاھﯿﻢ اﯾﻦ ﻗﺪر ﺧﺒﯿﺚ و ﻧﺎﻣﮭﺮﺑﺎن راﺟﻊ ﺑه ھﻢ ﻗﻀﺎوت ﮐﻨﯿﻢ؟ ﻣﺎ ﺑﺎ ﻓﮑﺮ ﭘﺎک آﻣﺪه ﺑﻮدﯾﻢ. ﻣﺎ ﺧُﺮد و درھﻢ ﺷﮑﺴﺘه ﺑﻮدﯾﻢ. ﻣﯽﺧﻮاﺳﺘﯿﻢ در ﻣﯿﺎن دوﺳﺘﺎن و آﺷﻨﺎﯾﺎن، ﺧﺮده ﺗﮑهھﺎی وﺟﻮدﻣﺎن را از زﻣﯿﻦ ﺟﻤﻊ ﮐﻨﯿﻢ و دوﺑﺎره ﺑه ھﻢ ﺑﭽﺴﺒﺎﻧﯿﻢ. دﯾﺪﯾﻢ اﯾﻦ ﺟﺎ ھﻢ زﻧﺪﮔﯽ آﺳﺎن ﻧﯿﺴﺖ. اﯾﻦﺟﺎ ھﻢ رواﺑﻂ دوﺳﺘﺎﻧه و ﺳﺎﻟﻤﯽ در ﻣﯿﺎن اﯾﺮاﻧﯿﺎن ﺑﺮﻗﺮار ﻧﯿﺴﺖ. اﯾﻦ ﯾﮑﯽ ﺑﺎ آن ﯾﮑﯽ دﻋﻮا دارد و آن ﯾﮑﯽ ﺑﺮای اﯾﻦ ﯾﮑﯽ ﻣﯽزﻧﺪ. ﺧﻼﺻه ﺑه اﯾﻦ ﺟﺎ رﺳﯿﺪم ﮐه ﻣﺜﻞ اﯾﺮان در ﺧﺎﻧه ﺑﻨﺸﯿﻨﻢ و ﮔﻠﺪانھﺎﯾﻢ را آب ﺑﺪھﻢ. اﻣﯿﺪوارم اﮔﺮ ﻓﺮﺻﺖ ﮐﺮدﯾﺪ ﺳﺎﯾﺖ ﺑﮭﺮوز را ﻧﮕﺎه ﮐﻨﯿﺪ و ﻣﺼﺎﺣﯾﺒه ﯽ را ﮐه رادﯾﻮ آﻣﺮﯾﮑﺎ ﺑﺎ او ﮐﺮده ﺑﺒﯿﻨﯿﺪ. ﺑﮭﺮوز ھﻢ در ﮐﺎر ھﻨﺮھﺎی آﻓﺮﯾﻘﺎﺳﺖ. اﺷﯿﺎﯾﯽ ﻣﺜﻞ ﻣﺠﺴﻤه و ﻣﺎﺳﮏ و ﻏﯿﺮه ﻣﯽﻓﺮوﺷﻨﺪ. ﻻاﻗﻞ ﯾﮏ ﮐﻤﯽ ﺑه ﺣﺮﻓهی ﺧﻮدش ﻧﺰدﯾﮏ اﺳﺖ. او ﮐه ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺴﺖ ﻓﺮشﻓﺮوش ﺑﺸﻮد ﯾﺎ ﭘﯿﺘﺰاﻓﺮوﺷﯽ ﺑﺎز ﮐﻨﺪ. ﻧه اﯾﻦ ﮐه اﯾﻦ ﺣﺮﻓهھﺎ ﻋﯿﺒﯽ داﺷﺘه ﺑﺎﺷﺪ، وﻟﯽ ﻣﺎ ﻧﻤﯽﺗﻮاﺳﺘﯿﻢ. ﻣﺎ ﺑه اﯾﻦ ﻧﺘﯿﺠه رﺳﯿﺪهاﯾﻢ ﮐه ﺑﺎﯾﺪ وﺿﻌﯿﺖﻣﺎن را ﻗﺒﻮل ﮐﻨﯿﻢ. اﯾﻦ ﭼﯿﺰھﺎﺳﺖ ﮐه ﻣﺮا ﻣﯽﺳﻮزاﻧﺪ.