س: ﺷﻤﺎ ﻣﺜﻞ ﺑﺴﯿﺎری از ﭘﻨﺎھﻨﺪﮔﺎن دﯾﮕﺮ، ﺳﺨﺘﯽھﺎ و دردھﺎی زﯾﺎدی را ﻣﺘﺤﻤﻞ ﺷﺪﯾﺪ و ﺑه اروﭘﺎ آﻣﺪﯾﺪ. ﺑه ﻋﻨﻮان ھﻨﺮﭘﯿﺸهی ﺗﺎﺗﺮ ﻧﻤﯽﺧﻮاﺳﺘﯿﺪ ﮐه دﺳﺖ ﮐﻢ اﯾﻦ ﺑﺨﺶ از ھﻮﯾﺖﺗﺎن را از دﺳﺖ ﺑﺪھﯿﺪ. ﭼﺮا ﻧﺮﻓﺘﯿﺪ ﺑه آﻣﺮﯾﮑﺎ؛ ﻣﺜﻼً ﺑه ﻟُﺲ آﻧﺠﻠﺲ. آﯾﺎ آن ﺟﺎ اﻣﻜﺎﻧﺎت ﺑﯿﺸﺘﺮی ﺑﺮای ﮐﺎر ﺗﺎﺗﺮ وﺟﻮد ﻧﺪاﺷﺖ؟
:جﻣﻦ ھﯿﭻ وﻗﺖ ﻧﺘﻮاﻧﺴﺘﻢ در ﻟﺲآﻧﺠﻠﺲ زﻧﺪﮔﯽ ﮐﻨﻢ. ﭘﯿﺶ از اﻧﻘﻼب در آﻣﺮﯾﮑﺎ زﻧﺪﮔﯽ ﮐﺮده ﺑﻮدم. در ﯾﮏ ﻣﺪرﺳهی ﺷﺒﺎﻧه درس ﺧﻮاﻧﺪه ﺑﻮدم. وﻟﯽ وﻗﺘﯽ در ﺳﺎل ١٩٩٤ ﺑه ﻟُﺲ آﻧﺠﻠﺲ رﻓﺘﻢ، دﯾﺪم ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﻢ در ﺟﺎﻣﻌهى اﯾﺮاﻧﻰ آن ﺟﺎ زﻧﺪﮔﯽ ﮐﻨﻢ. ﻧﺨﻮاﺳﺘﻢ ﺗﻦ ﺑه ﺗﺎﺗﺮ “ﻟﺲ آﻧﺠﻠﺴﯽ” ﺑﺪھﻢ. ﺗﻌﮭﺪ اﺧﻼﻗﯽام ﻧﻤﯽﮔﺬاﺷﺖ. اﻟﺒﺘه ﺗﮏ و ﺗﻮﮐﯽ ھﻨﺮﻣﻨﺪ ﻣﻮﻓﻖ در آن ﺟﺎ ھﺴﺘﻨﺪ؛ وﻟﯽ ﺑهھﺮﺣﺎل آن ﻓﻀﺎ، ﻓﻀﺎﯾﯽ اﺳﺖ ﮐه ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺎ ھﻤه ﭼﯿﺰ راه آﻣﺪ س: در ﺳﺎﯾﺖﺗﺎن، ﺑﮭﺮوز ﺑهﻧﮋاد در ﻣﻌﺮﻓﯽ ﺷﻤﺎ ﻧﻮﺷﺘه: «ھﻨﺮﻣﻨﺪی ﻣﺘﻌﮭﺪ… ﮐه ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﺳﺎﻟﻤﯽ داﺷﺘه و ﭘﺎی اﻋﺘﻘﺎداﺗﺶ اﯾﺴﺘﺎده…». آﯾﺎ ﺷﻤﺎ ﺧﻮدﺗﺎن را ھﻨﺮﻣﻨﺪی ﻣﺘﻌﮭﺪ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻣﯽﮐﻨﯿﺪ؛ ﭘﯿﺶ و ﭘﺲ از اﻧﻘﻼب؟
ج: اﮔﺮ آدم ﭘﺎی اﻋﺘﻘﺎدات و ﺧﺼﻠﺖھﺎی اﻧﺴﺎﻧﯿﺶ ﺑﺎﯾﺴﺘﺪ و ﻧﻘﻄه ﺿﻌﻔﯽ ﻧﺪاﺷﺘه ﺑﺎﺷﺪ،ﯾﮏ اﻧﻘﻼب ﮐه ھﯿﭻ، ﺣﺘﺎ ﺑﯿﺴﺖ اﻧﻘﻼب اﺳﻼﻣﯽ و ﻓﺎﺷﯿﺴﺘﯽ ھﻢ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ آدم را ﻋﻮض ﮐﻨﺪ. ﭘﺲ ﭼﯿﺰى در ﻣﻦ وﺟﻮد داﺷﺘه. اﻟﺒﺘه اﯾﻦ ﺟﺎﻣﻌه اﺳﺖ ﮐه اﻣﮑﺎن رﺷﺪ ﺧﺼﻠﺖھﺎ را ﺑه آدم ﺪﻣﯽدھ . ﻣﻦ ﺑه ﻣﺮور ﮐه ﮐﺎر ﮐﺮدم و ﻧﻤﺎﯾﺸﻨﺎﻣهھﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ را ﮐه ﺧﻮاﻧﺪم، ﺑﺴﯿﺎر ﭼﯿﺰھﺎ ﯾﺎد ﮔﺮﻓﺘﻢ. ﻣﯽدﯾﺪم ﮐه زن اروﭘﺎﯾﯽ در اﯾﻦ ﻧﻤﺎﯾﺸﻨﺎﻣهھﺎ ﭼﻘﺪر ﺷﺨﺼﯿﺖ دارد، ﭼﻘﺪر رﻧﮓ و ھﻮﯾﺖ دارد. وﻗﺘﯽ ﻧﻤﺎﯾﺸﻨﺎﻣهھﺎی اﯾﺮاﻧﯽ را ﺑﺎزی ﻣﯽﮐﺮدم، ﻣﯽدﯾﺪم ﺑﺮﻋﮑﺲ، ﭼﻘﺪر زن اﯾﺮاﻧﯽ ﮐﻢرﻧﮓ و ﺑﯽ ھﻮﯾﺖ اﺳﺖ. ﭘﺲ اﯾﻦ ﺧﺼﻠﺖ در ﻣﻦ ﺑﻮد و ﺑه اﯾﻦ آﮔﺎھﻰ رﺳﯿﺪه ﺑﻮدم. وﻗﺘﯽ ﺑه ﺳﯿﻨﻤﺎ آﻣﺪم و ﺑه ﺗﺪرﯾﺞ ﻣﻌﺮوف ﺷﺪم، در ﺑﺮﺧﻮرد ﺑﺎ ﻣﺮدم، اﯾﻦ ﺣﺲ ﻣﺴﺌﻮﻟﯿﺖ و ﺗﻌﮭﺪ در ﻣﻦ ﺗﻘﻮﯾﺖ ﺷﺪ. ﯾﻌﻨﯽ ﻣﻦ ﺑﺎ اﻧﻘﻼب ﻧﺒﻮد ﮐه ﻣﺘﻌﮭﺪ ﺷﺪم. ﻓﮑﺮ ﻣﯽﮐﻨﻢ اﮔﺮ ﺧﺼﻠﺘﯽ در ﮐﺴﯽ ﻧﺒﺎﺷﺪ، ھﯿﭻ اﻧﻘﻼﺑﯽ ھﻢ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ آن را در او اﯾﺠﺎد ﮐﻨﺪ